ses mühendisliği

tonmaister olarak adlandırılan meslek. ülkemizde bu mesleği icra edenler kendi bilgileri ve kişisel gelişimi ile kendini geliştirmektedir çünkü bunun eğitimini veren bir kurum yoktur.

ses mühendisleri müzik çalınan, canlı performans sergilenen eğlence mekanlarında veya akustiğe önem verilen opera salonları, tiyatro salonları, sinemalar ve bunun gibi kültür sanat etkinlikleri düzenlenen yerlerde çalışırlar. eğlenceli olduğu kadar zor ve zahmetlidir. saygı duyulması gereken bir meslek dalıdır.
hayalim olan,dört yıllık okulumu bitirdiğimde yüksek lisans olarak okuyacağım bölüm.

dikkat: aşırı derecede ineklik içerir.(bkz:nerd)

peki, nedir bu ses mühendisliği?
öncelikle bahsedeceğim bazı terimler var bunları kısaca belirteyim;

mix: bir parça içinde bulunan tüm elementlerin yerli yerine oturtulması,düzenlenmesi. örneğin bir parçada davul çok yüksek olursa bu dinleyiciyi rahatsız eder değil mi? parçadaki tüm unsurların doğru seviyede, doğru yerde, doğru şekilde gelmesini sağladığımız evreye mixing işlemi deniyor. aşağıya bir before/after bırakıyorum.



mastering: mix işlemi bittikten sonra, parça kanallarından arınır ve bir bütün haline gelir. bu parçanın başta ses seviyesi olmak üzere bazı ince ayarları bu aşamada düzenlenir. örnek olarak bir playlist hazırladınız, farklı şarkılar var. a parçası çaldı, ondan sonra b parçası gürültülü bir şekilde girdi ve sizi rahatsız etti. işte mastering başta bunu önlüyor. şarkıların ses seviyeleri dengeleniyor, bazı frekanslarda ufak traşlamalar(shelving) yapılıyor. aşağıya masteringle bir before/after bırakıyorum.


akustik: ses sadece kaynaktan çıktığı şekilde duyulmaz. aynı zamanda bulunduğu ortama göre de şekillenir. kaynaktan çıkan ses etraftaki cisimler tarafından soğurulur veya yansır. örnek olarak büyük bir salonda sesimizin çınlamasını(reverb) veya dağda bağırdığımızda kısa bir gecikmeden sonra kendi sesimizi tekrar duymamızı(delay/echo) verebiliriz. performans veya kayıt gerçekleştirilecek ortamlarda en az ses kaynağı kadar ortamın uyumluluğu da önemlidir. ortamın sese verdiği tepkiye akustik denir. aşağıya bir ortamın akustik düzenlemesi ile ilgili bir before/after bırakıyorum.


geri gelelim, nedir bu ses mühendisliği?
her bilgisayarın ardında bir bilgisayar mühendisi vardır değil mi? veya her inşaatın bir mühendisi?
hah, işte beşeri şekilde oluşturulan her sesin arkasında da bir ses mühendisi var arkadaşlar. filmlerdeki efektler, filmin müzikleri, araba kornaları, dublajlar, müzikler, performans/konser salonları, oyunlar, konserler aklınıza gelebilecek her şey.

hani sinema salonunda film izlerken ekranın sağından biri ateş ediyor da gerçekten sağdan ateş etmişler gibi sağ ağırlıklı bir ses geliyor ya, işte o bir mühendislik.

veya fps oyunlarında ses kasanlar, 360 derece duyabiliyor rakibinizin hangi taraftan geldiğini anlayabiliyorsunuz.(stereo panorama/stereo imaging) işte bu bir mühendislik.

ses mühendisliği kendi içerisinde yukarıda bahsettiğim terimlerden başlayarak;
kayıt mühendisi
mix mühendisi
mastering mühendisi
akustik mühendisi
film/dublaj/oyun sesleri mühendisi gibi alt dallara ayrılır.
bunu hogwartstaki gryffindor, slytherin muhabbeti gibi düşünebilirsiniz. hepsi aynı çarkın dişleri. beşeri olan her ses, bir ses mühendisi olmadan endüstri standartlarına erişemez. titreşimler halindeki bir çöplüktür.


tonmaisterlık ile arasında başta maaş olmak üzere çok fark bulunmaktadır. tonmaister sadece sahada görev yaparken ses mühendisi şarkının prodüksiyon aşamasında da yer alır.

türkiye'de hem tonmaister hem de ses mühendisliği eğitimi alabileceğiniz kurumlar bulunmaktadır.

4 yıllık müzik teknolojileri bölümünü bitirdiğinizde diplomalı bir tonmaister olursunuz. ünvanınız da ses teknisyenidir.

ayrıca itü miam(müzik ileri araştırmalar merkezi) bünyesinde iki yıllık bir yüksek lisans programı olarak bulunmaktadır.

türkiye'deki ünlü ses mühendisleri arasında alen konakoğlu,ilter kalkancı gibi isimler bulunmaktadır.
İletişim - Kurallar